در تابستان و زمستان بپوشند و در اين فضلى براى خود بر ديگران ببينند ، ملائكه آسمان‌ها و زمين ايشان را لعنت مىكنند . « 1 » اشاره به ظهور صوفيه است با اين‌كه ابو هاشم صوفى كه مؤسس صوفيه است در زمان حضرت باقر عليه السّلام ظاهر شد ، پس مراد از آخر الزمان عهد خود آن حضرت است . خلاصه بسيارى از اين‌ها به عباراتى است كه اختصاص به زمان غيبت ندارد چه رسد به اين‌كه اختصاصش به زمان ما يا آخر همهء ازمنه باشد ، بلكه اين امورى است كه پيش‌گويى شده و به‌تدريج در ازمنه واقع مىشود . بلى بعضى از آن‌ها پيش از تولد و غيبت آن حضرت ظاهر شده ولى چون ادامه و استمرار دارد لهذا جزء وقايع دوران غيبت نيز حساب شد . پس مراد به وقايع زمان غيبت اعمّ از آن است كه حدوثش در عصر غيبت باشد يا پيش حادث شده و هم‌چنان باقى است و بيش‌تر نظر در ذكر همهء اين وقايع و حوادث با اين‌كه اين‌ها علامت نيستند و جنبهء علامتى ندارند تنبّه و بيدارى و عبرت و پندگيرى مردم است ، تا به تكليف و وظيفهء خود آشنا شوند و از اين امور اجتناب و احتراز كنند . اين وقايع عبارت است از فسادهاى دينى و اخلاقى و معاشرتى و كسبى ، نوعى و صنفى كه در جامعه پيدا مىشود ، بعضى از آن‌ها كه قسمت اكثر است عمومى است و اختصاص به شيعه ندارد و بعضى وقايعى است كه مخصوص شيعه است . لهذا آن‌ها را دو قسمت كردم : اما قسمت اول : كه در شيعه و غير شيعه است چون بسيار بود قسمت‌بندى شد و هركدام در قسمت خود ذكر شد ، تا به دست آوردن آن زودتر باشد و چون راجع به هر امرى در يك‌جا جمع شود و پشت سر هم رديف شود مؤثّرتر در نفوس خواهد شد و بهتر در غرض مقصود نتيجه‌بخش خواهد بود . هر جمله‌اى كه در هر قسمتى ذكر مىشود ترجمهء جمله‌اى از حديث است بدون كم و زياد و تمام اين‌ها از احاديث پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم و امير المؤمنين عليه السّلام و حضرت باقر عليه السّلام و

--> ( 1 ) - مكارم الاخلاق 417 .